De kracht van een taboe

Een taboe bespreekbaar maken is iets wat je niet zomaar even doet als je zelf onderdeel van het taboe bent. Het is bij voorbaat een paradox, omdat een taboe juist gaat over datgene waarover niet gesproken mag worden. Een taboe gaat over een onderwerp, thema of handeling die als ongepast wordt gezien en gevoelens van schaamte oproept binnen een bepaalde context. De context is het systeem dat het taboe in stand houdt. Het systeem zet alles in werking, bewust dan wel onbewust, zodat het taboe een taboe blijft.

Als je een taboe wit bespreken roepen de krachten die het systeem in stand houden een spanningsveld op. Een spanningsveld waarbij je aan de ene kant getrokken wordt naar het systeem dat het taboe in stand wil houden en aan de andere kant datgene wat onderdrukt is eruit wil kometaboen.

Zelfs de betrokkenen binnen het systeem, die ook te maken hebben gehad met het taboe, kunnen het in stand willen houden als je het taboe wil doorbreken. Oude patronen, oude mechanismen komen dan weer tevoorschijn om het taboe het zwijgen op te leggen. Gevoelens van schuld en schaamte die zo groot zijn, dat er zelfs geen mantel van liefde is om ze mee te bedekken.

En als het taboe dan toch naar buiten komt dan heerst er ongeloof. “Het kan niet waar zijn, we hebben er immers nooit iets van gemerkt”. Ook hier een paradox, want de functie van een taboe is juist dat de omgeving er niets van merkt. Als je niet oppast houdt het systeem je in zijn macht. De kracht van een taboe is dat de ander vasthoudt aan het eigen beeld. Zonder te kunnen zien dat het eigen beeld slechts een onderdeel van het grotere plaatje is.

Het vergt moed om een taboe bespreekbaar te maken met weer een paradox: “ you’ll be criticised anyway. You’ll be damned if you do and you’ll be damned if you don’t”. Dus luister naar de stem van je hart en doe wat in jouw hart goed voelt om te doen, want je hart kent geen taboe.

(Op 20 november, internationale dag tegen Kindermishandeling, wordt op NPO 2 een reportage uitgezonden van het programma 100% Hindoe. Daarin deel ik mijn ervaringen en inzichten)