Zonder perspectief geen toekomst

Het delen van verhalen is een uitnodiging om de ander te ontmoeten. Dit doe ik door stem te geven aan verhalen die antwoord geven op de vraag: “Wie ben je, wat drijft je in het leven en wat maakt je de persoon die je bent?” Deze verhalen laten de veerkracht in de mens zien en werken verbindend. Juist in deze tijd, waar de verharding van de samenleving voelbaar is, er angst en haat wordt gezaaid ten aanzien van de ander, is het belangrijk dat we de verbondenheid met elkaar weten vast te houden. Verhalen van een ander kunnen ook een inspiratiebron zijn om een stukje van het geloof en de kracht in jezelf terug te krijgen. Op 25 april jl. vertelde Mardjan Seighali haar persoonlijke verhaal tijdens een vrijheidscollege bij Prodemos, Huis voor Democratie en Rechtsstaat in Den Haag. Mardjan is directeur bij het UAF. Het UAF ondersteunt hoogopgeleide vluchtelingen bij het realiseren van een passende maatschappelijke positie. Zij begeleidt hen bij hun studie en bij het vinden van een baan die aansluit bij hun capaciteiten. Mardjan studeerde zelf via het UAF, nadat zij als vluchteling naar Nederland kwam.

marjdanMardjan Seighali, geboren in 1964 in de Iraanse stad Rasht, leidde een zorgeloos leven, samen met haar twee zussen en ouders. Haar vader was ondernemer en haar moeder verslaggeefster bij een lokale omroep. Haar ouders hielden zich niet bezig met politiek of religie. Mardjan en haar zussen kregen een liberale opvoeding, waarbij veel belang werd gehecht aan onderwijs en de principes van gelijkheid en waardigheid. De weekenden werden doorgebracht in de bergen of aan zee. Ze bewaart mooie herinneringen aan haar jeugd, met zonnige weekenden die ze doorbracht met haar ouders en zussen. Ze droomde over de onafhankelijke vrouw die ze later wilde worden. In 1975, toen Mardjan 15 jaar oud was, brak de Islamitische revolutie uit. Waar aanvankelijk werd gedacht dat het een verbetering voor het land zou betekenen, bleek dat een desillusie; ayatollah Khomeini greep de macht en beperkte de vrijheden van met name de vrouwen.

Het was het einde van het zorgeloze bestaan van Mardjan en het begin van haar politieke vorming. De revolutie zorgde ervoor dat ze politiek activiste werd en dat kwam haar duur te staan. Ze kreeg een studieverbod opgelegd, waardoor ze niet naar de universiteit mocht. Mardjan bleef politiek actief en dook onder in Teheran. In 1981 wordt ze opgepakt tijdens een familiebezoek in haar ouderlijk huis. Ruim zes weken zit ze vast in een isoleercel en uiteindelijk verblijft ze anderhalf jaar in de gevangenis. Ook veel vrienden van Mardjan zijn opgepakt en werden aangemerkt als vijand van het regime. De dromen die ze in haar jeugd had voor haar toekomst zijn vervlogen.

Mardjan wordt vrijgelaten op voorwaarde dat ze met haar vriend trouwt. Zelf zegt ze hierover: “de isoleercel was er haast niets bij; had ik in de gevangenis nog de hoop vrij te komen, nu had ik levenslang. Dat lag niet aan mijn man of aan de levensstandaard. Het lag aan het totaal ontbreken van elk perspectief voor mij om nog iets van mijn leven te kunnen maken. Dit was het dan: poetsen en koken. Twee keer moeder worden en alhoewel de kinderen vreugde brengen, is er meer in het leven dan alleen te zorgen voor het gezin. Door het ontbreken van perspectief was ik mijn identiteit verloren. Ik was opgehouden te bestaan, het regime had gewonnen”. Binnenshuis was Mardjan een zelfstandige vrouw, die kon en mocht discussiëren met haar man, maar daarbuiten hield ze zich klein en ging ze op in de massa, bedekt met hoofddoek.

Haar man kreeg als cameraman het verzoek om het geweld van de veiligheidsdiensten tegen burgers in Iran te filmen. Hierdoor moest hij vluchten met onbekende bestemming, haar en de kinderen achterlatend. Pas na een jaar ontvangt ze het eerste teken van leven van haar man. Hij laat haar weten dat ze hem kan vinden via een vriend in Den Helder. Mardjan bereid dan haar eigen vlucht voor. In de zomer van 1990 komt Mardjan samen met haar kinderen aan in Nederland en wordt ze herenigt met haar man. Daar stond ze in een vreemd land, met vreemde gebruiken en een vreemPrintde taal. In Iran was ze zichzelf kwijtgeraakt en nu moest ze zichzelf weer hervinden.

Ze leert al vlot de Nederlandse taal en doet een studie maatschappelijke dienstverlening die ze met hulp van de stichting UAF kon volgen. Dankzij deze studie vindt ze een baan in de jeugdzorg. Het werk en de autonomie die ze in Nederland wel heeft, maakt dat ze weer het gevoel heeft de regie in eigen hand te hebben en daar verantwoordelijkheid voor te kunnen nemen. “Het zorgt ervoor dat je je waardigheid terugkrijgt en de kansen om je daarmee krijgt om een eigen mens te worden, om je eigen identiteit te kunnen vormen. Om jezelf opnieuw te mogen uitvinden en diegene die je ooit was te kunnen omarmen. Zonder perspectief is er geen toekomst om nog iets te kunnen maken van je leven.

En dit laatste geldt voor zovele vluchtelingen. Ze vertrekken met onbekende bestemming, met de hoop op een betere toekomst achter de horizon. “Als er geen perspectief is en geen volwaardige plaats in de samenleving dan ben je slechts een figurant: we eisen dat nieuwkomers de taal leren, maar geven ze geen tekst. Hiermee wordt niet alleen de vluchteling tekort gedaan, maar ook de samenleving”. Werk en onderwijs zijn de sleutel tot een succesvolle integratie. Daarom vindt Mardjan het werk van UAF  zo belangrijk en is zij er trots op dat zij vandaag de dag directeur is van dit instituut.

Ik was bijzonder onder de indruk van het verhaal van Mardjan, toen ik haar bij Prodemos hoorde spreken en heb haar bij het UAF opgezocht. Tijdens dat mooie gesprek bleken we een gemene deler te hebben op het thema: “zonder perspectief geen toekomst”. Ik kreeg toestemming om haar verhaal in deze nieuwsbrief op te nemen, waarvoor ik Mardjan zeer erkentelijk ben. Daarbij wil ik opmerken dat dit slechts een beknopte weergave is, die eigenlijk nog te weinig recht doet aan de versie die ze zelf vertelde.