Interview Judy Aertsen, bedrijfsarts over (preventieve) ziekteverzuimbegeleiding bij medewerkers met trauma’s

Waar komt gedrag vandaan, waarom doet iemand iets en wat maakt dat iemand vastloopt? Judy Aertsen vindt het belangrijk om op een integrale manier naar een medewerker te kijken. In het vak van bedrijfsarts vond Judy deze zienswijze terug. Al 16 jaar werkt ze met veel plezier als bedrijfsarts, waarbij ze de kern van het probleem waardoor medewerkers niet goed functioneren, probeert te achterhalen. “Als je de angel er niet uit haalt, dan blijft het probleem bestaan”.

Inzien
Kunnen zien waardoor een probleem is ontstaan bij een medewerker, is niet altijd makkelijk en werkgevers staan er vaak anders in. Zeker als er trauma’s meespelen ziet Judy dat er vaak sprake is van onbegrip bij leidinggevenden. Trauma’s worden te weinig herkend. Medewerkers kunnen rondlopen met diep weggestopte trauma’s die onverwacht naar boven kunnen komen. De klachten waar iemand mee uitvalt zijn dan secundair aan het trauma. Dit betekent dat het niet het trauma is waar iemand op uitvalt, maar op de fysieke en psychische klachten die het trauma veroorzaakt. De medewerker valt uit met ongrijpbare klachten, die zich als eerste zichtbaar uiten als overbelasting, angst of depressie. “Als na het doorlopen van reguliere trajecten een medewerker onvoldoende herstelt, zouden eigenlijk de alarmbellen moeten afgaan dat er meer aan de hand is. Vanuit  oordeel wordt het opgevat als onwil van de medewerker”.

Begrip
Het is belangrijk dat als er trauma’s spelen een medewerker meer ruimte en tijd krijgt. Werkgevers leggen echter veel druk op om het werk weer te hervatten en geven vaak onvoldoende ruimte aan de medewerker om aan zichzelf te werken. Juist door deze druk kan herstel of re integratie stagneren. Als bedrijfsarts kan je dan in de situatie terechtkomen dat de werkgever wil horen dat het goed gaat en de medewerker weer snel aan het werk kan. Je kunt daar wat in betekenen door voor de medewerker te gaan staan en aan te geven dat er meer nodig is om tot herstel te komen. Hier schieten collega’s bedrijfsartsen ook nog wel eens tekort. De formele termijnen worden gehanteerd en op basis daarvan worden verzuimtrajecten afgerond met de mededeling dat de medewerker weer aan het werk kan. Valt de medewerker weer uit, dan ontstaat er een negatieve beeldvorming rondom de medewerker, waarbij al gauw gedacht wordt dat iemand niet wil.

Het herstelproces kan pas dan beginnen als een medewerker zich veilig genoeg voelt. Het werk is een belangrijke plek waar deze veiligheid geborgd zou moeten zijn, onder andere door het opbouwen van een vertrouwensband met de medewerker. Onveiligheid maakt dat een medewerker niet in staat is om naar zichzelf te kijken en er ontstaat een grotere kans op langdurige uitval. Werkgevers zouden zich veel bewuster mogen zijn van het feit dat er onveiligheid is op de werkvloer en dat zij daarin een rol spelen. Dat vraagt van een werkgever dat deze bereid is naar het eigen handelen te kijken. Vaak vindt men dat lastig.

Handelen
Judy geeft aan dat een dosis mensenkennis en goed kijken naar de medewerker al veel winst oplevert. Ze pleit voor voorlichting en verdieping bij bedrijfsartsen. Zelf leidt ze sinds kort bedrijfsartsen op, waarbij ze hen leert om de tijd te nemen voor mensen, goed naar ze te kijken en naar hun verhaal te luisteren. Ze raad aan medewerkers met trauma’s vaker terug te laten komen, meer tijd voor ze te claimen en op het goede moment door te verwijzen. Ondanks het spanningsveld met de werkgever, die dit niet altijd leuk vindt, leidt het wel tot duurzaam herstel.

Werkgevers kunnen preventief al veel doen als ze echt naar de ander kijken i.p.v. uit het oordeel dat iemand de kantjes ervan af loopt. Bij medewerkers met een andere culturele achtergrond is de begeleiding niet anders dan bij andere medewerkers. Wel is het trauma moeilijker te herkennen, omdat trauma’s vaker als  fysieke  klachten worden gepresenteerd. Judy geeft aan dat het trauma moeilijker bespreekbaar is vanwege taboe’s en een angst bij deze medewerkers om zich kwetsbaar op te stellen tegenover een leidinggevende. Voorlichting en uitleg aan leidinggevenden zorgt voor meer herkenning. Dit maakt dat er meer begrip, inzicht en empathie ontstaat en uitval kan worden voorkomen.

Op 7 maart vindt de workshop “Preventie van ongrijpbaar ziekteverzuim, vanuit een culturele blik op trauma” plaats, die wordt verzorgd in samenwerking met Solid Sense.
Er zijn nog plaatsen beschikbaar.
Voor meer info klik hier